CHIA SẺ CHUYÊN ĐỀ

MÔSÊ VÀ ĐỈNH NÚI NEBO – Trần Nguyên Thắng

Thuở còn nhỏ, tôi nhớ mãi đến một cuốn phim có tựa “Mười Ðiều Răn” ( Ten Commandments ) với một lý do rất đơn giản là hình ảnh của tài tử đóng phim đó đẹp và oai hùng quá. Thêm vào đó kỹ thuật làm phim tạo ra hình ảnh nước biển rẽ đôi ra để cho đoàn lưu dân Do Thái đi qua, sau đó biển lại đóng lại chôn vùi theo cả một đạo quân Ai Cập đuổi theo đoàn dân này. Chỉ hai hình ảnh đó thôi mà phim “Mười Ðiều Răn” nằm mãi trong trí nhớ của một đứa bé. 

Lớn lên tôi mới biết người đóng vai Môsê oai hùng đó là tài tử nổi tiếng Charlton Heston và nước biển rẽ đôi cứu người dân Do Thái chính là biển Hồng Hải ( Red Sea – Biển Đỏ ). Nhưng tôi lại không ngờ có ngày mình có dịp đặt chân đến một đỉnh núi mà khoảng gần 3.400 năm trước nơi Môsê đã đứng dõi mắt nhìn về miền đất hứa cho những người dân của ông. Tương truyền, đó chính là đỉnh núi Nebo nằm trong lãnh thổ nước Jordan ngày nay.

Từ Amman thủ đô của Jordan xuôi về phía Tây Nam khoảng một giờ xe là du khách đến thành phố Madaba, thành phố có những câu chuyện thần thoại về nhà tiên tri Môsê, câu chuyện về chuyến rời bỏ Ai Cập đi tìm miền đất hứa của người dân Do Thái ( Exodus ) và câu chuyện về đỉnh núi Nebo nơi dừng chân cuối cùng của Môsê. Núi Nebo không cao lắm, chỉ khoảng 800m và từ thành phố Madaba đi xe lên chỉ mất 10 phút. Ðịa hình của núi Nebo kể cũng rất lạ, các phía Bắc phía Ðông phía Nam của núi được bao bọc bởi các thung lũng. Trên đỉnh núi Nebo chỉ có hai đỉnh điểm lịch sử quan trọng là đỉnh phía Tây Slyagha nơi có Memorial Church of Moses và đỉnh phía Ðông Nam nơi được chứng nhận là có di tích Town of Nebo, nơi đây người ta đã tìm thấy được các dấu tích của các ngôi Nhà Thờ cổ. ( Ảnh: Bia kỷ niệm về Môsê trên đỉnh Nebo ).

Hướng tây Nebo là thung lũng Jordan River Valley và phía bên kia sông là thành phố Giêrikhô. Nếu bạn có dịp đi từ phía Nam ngược lên hướng Bắc của Jordan, chắc chắn bạn phải đi qua khu vực Petra và Dead Sea ( Biển Chết ), bạn sẽ nhận thấy rằng mình đã đi từ vùng cát nóng hoang vu đến một vùng đất xanh tươi phì nhiêu tươi tốt cho ruộng đồng cây trái. Vùng đất này chính là thành phố Giêrikhô, thành phố được cho là cổ nhất trên thế giới và nằm thấp dưới hơn mặt biển đến hơn 250m. Những dòng suối ngầm đã tạo sự xanh tươi trù phú cho vùng đất ngay giữa lòng sa mạc. Những hàng cây chà là và ôliu xanh tươi thẳng tắp khiến du khách thấy ngay được sự phì nhiêu của thành phố. Giêrikhô cũng là thành phố được tương truyền rằng Chúa Giêsu đã từng đi qua đây và chữa lành bệnh mắt cho những người ăn xin, cũng như Chúa Giêsu đã cảm hóa được Dakêu một người thu thuế và làm ăn không lương thiện tại đây.

Ngày xưa, thời của Môsê, tên cũ của đỉnh núi Nebo là đỉnh Pisgah, ông Môsê đã đi từ vùng đất thấp Moab lên tận đỉnh Pisgah phóng tầm mắt nhìn về vùng đất hứa nơi có Jordan River valley, Dead Sea ( Biển Chết ), Giêrikhô và đồng ruộng. 

Vùng đất màu mỡ như thế thì làm sao nhà tiên tri Môsê không chọn nơi đó làm vùng “đất hứa” cho lưu dân Do Thái. Thiên Chúa đã chỉ cho tiên tri Môsê một vùng đất hứa thật tuyệt vời, nhưng tiếc là Thiên Chúa lại không hứa cho cá nhân ông đến đó. Môsê đã nhìn thấy vùng đất hứa, nhưng ông đã không đi đến được điểm đích cuối cùng vì lúc ấy ông đã khoảng 120 tuổi. 

Tưởng cũng cần nhắc sơ đôi chút về Ngôn Sứ Môsê. Ông là một đứa bé mang dòng máu Do Thái, mẹ ông không nỡ giết con vì lệnh của một Pharaon Ai Cập thời đó, nên bà đã thả đứa bé trôi sông. Ðứa bé được một vị công chúa Ai Cập cứu sống, đưa về nuôi nấng và trở thành một người trong hoàng gia Ai Cập. Lớn lên ông là người có tài về tổ chức quân binh. Nhưng vì bênh vực một người nô lệ Do Thái, ông lỡ tay giết một người Ai Cập nên bị truy lùng.

Ông phải chạy trốn khỏi Ai Cập, lưu lạc đến bán đảo Sinai. Ở đây ông nghe được lời gọi của Thiên Chúa, mặc khải cho ông, và lệnh cho ông trở về Ai Cập tìm cách dẫn dắt đoàn lưu dân của ông đi tìm đất hứa. Môsê đã cùng với đoàn dân Do Thái băng qua biển Hồng Hải, đi qua bán đảo Sinai vào vùng hoang vu sa mạc và lưu lạc trong đó suốt 40 năm trời trước khi ông và đoàn đến vùng thung lũng gần Beth-Peor mà ngày nay được gọi là Springs of Moses sát bên ngọn núi Nebo.

Cuộc hành trình đi tìm đất hứa Exodus ( Xuất Hành ) này tôi cho là một đoạn phim hay nhất trong trong phim “Mười Ðiều Răn”, hình ảnh Ngôn Sứ Môsê đứng trên đỉnh núi Sinai, râu tóc ông tung bay lồng lộng trong gió. Ông vẫn cầm chặt “Mười Ðiều Răn” trên tay mặc cho sấm sét ầm ầm nổ tung trên cả bầu trời. Ðiểm này vẫn còn là một hình ảnh khó phai mờ trong trí óc của tôi. 

Môsê mất trên đỉnh Nebo và tương truyền ông được an nghỉ trong vùng thung lũng Moab đối diện với Beth-Peor. Nhưng mộ ông thực sự ở đâu thì cho đến bây giờ cũng không ai biết được. Có người tin rằng ông đã được Thiên Chúa đưa ông trở về với Ngài. Người kế vị Môsê là Giôsuê đã tiếp tục con đường của ông, đưa đoàn lưu dân Do Thái qua sông Giođan định cư và hoàn thành ước nguyện của Môsê.

Ngày nay, từ chân núi Nebo đi lên đỉnh, con đường lộ đã được trải nhựa và các hàng cây cũng được trồng thêm dọc theo hai bên đường, mục đích làm không gian nơi đây bớt đi những cơn nóng vào mùa hạ. Tảng đá lớn “Memorial of Moses” được dựng lên trước cổng vào như để nhắc nhở khách du ngoạn hay hành hương đã gần vào đỉnh núi. Cạnh đấy là một tảng đá như một cuốn Thánh Kinh vĩ đại được dựng lên để kỷ niệm năm 2000, năm Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô 2 đến hành hương nơi đây. Một ngôi Giáo Đường lớn Byzantine đang được xây dựng và trùng tu cũng được đặt tên “Moses Memorial Church.”

Trên đỉnh Nebo một Thánh Giá có tượng con rắn bằng đồng quấn quanh ( Serpentine cross ) do một nghệ nhân người Ý thiết kế. Tượng được dựng trên một điểm cao nhất đỉnh núi. Cây Thánh Giá tượng trưng cho Chúa Giêsu chịu đóng đinh trên thập tự giá. Còn tượng rắn bằng đồng là biểu tượng cho câu chuyện tương truyền về Môsê đã cho làm tượng rắn bằng đồng để cứu sống những người bị rắn độc cắn trên đường đi tìm đất hứa. Mỗi khi ai bị rắn cắn thì họ chỉ cần nhìn vào tượng rắn bằng đồng thì họ sẽ được cứu sống. Từ đó, “tượng rắn đồng quấn quanh cây sào” được chọn trở thành một biểu tượng cho ngành Dược Khoa của phương Tây.

Nhưng quả thực những tảng đá, ngôi Nhà Thờ, và các biểu tượng đã không lôi cuốn tâm tư tôi bằng điểm đỉnh núi. Chỉ cần hình dung ra đây chính là nơi chính Môsê đã đứng hướng mắt nhìn để tìm miền đất hứa cho người lưu dân Do Thái khoảng 3.400 năm trước, điều này cũng đã đủ cho tôi cảm nhận được có một điều gì rất lạ len lỏi vào trong tâm tư mình.

Tuy nhiên, tôi biết có một người không phải là một người Do Thái cũng đã đến nơi đây, Ngài cũng đã có dịp đứng ngay nơi mà người ta tin rằng Môsê đã đứng. Chắc hẳn Ngài cũng dõi mắt tìm về những vùng “đất hứa” như Môsê đã tìm. Ngài cũng đi tìm một vùng đất hứa nhưng là một vùng đất-hứa-hiền-hòa-bình-an cho cả nhân loại, chẳng riêng cho một ai hay cho một dân tộc nào. Người đó chính là Ðức Gioan Phaolô 2, người đã đến viếng thăm đỉnh Nebo vào năm 2000, năm đầu tiên của thiên niên kỷ thứ ba. Ngài cũng đã tự tay trồng một cây Olive biểu tượng cho hòa bình ngay bên nhà nguyện Byzantine.

Chín năm sau ( 2009 ), Ðức Benedicto 16 cũng đã đến viếng thăm đỉnh Nebo. Chắc hẳn Ngài cũng dõi mắt nhìn tìm về một vùng đất-hứa-hiền-hòa-bình-an cho cả nhân loại như Thánh Gioan Phaolô 2.

Núi Nebo không xanh mướt như ngọn núi Linh Thứu linh thiêng của Phật Giáo bên Ấn Ðộ. Nebo cũng không có không gian xanh đẹp, thoáng rộng núi hồ như ngọn núi Bát Phúc ( Mt. Beatitudes ) ở Biển Hồ Galilê. Con người không thể so sánh các ngọn núi linh thiêng với nhau vì mỗi nơi có những cấu trúc hình dáng khác nhau, nhưng ý nghĩa linh thiêng của các núi không xa rời nhau.

Tôi chợt liên tưởng đến lần mà tôi đã đến các đỉnh núi khác như Linh Thứu bên Ấn Ðộ nơi 2.500 năm trước để cảm nhận về một con người giác ngộ đứng giảng kinh Hoa Nghiêm cho chúng sanh tìm về con đường giải thoát. Năm trăm năm sau đó, Chúa Giêsu nói về “Bài giảng trên Núi” trên Núi Bát Phúc giúp cho nhân loại tìm thấy con đường bình an dưới thế. ( Ảnh: Đức Gioan Phaolô 2 trên đỉnh Nebo )

Nebo, Linh Thứu, và Bát Phúc cho tâm tư tôi cảm nhận về những ngọn núi này thật gần gũi lạ thường. Lạ thay ! Linh Thứu, Nebo hay Bát Phúc chỉ là những ngọn núi thấp nhưng lại cho tâm tư loài người bay vút lên chín tầng mây nhìn rõ về đời sống tâm linh của những sự sống muôn loài trên quả địa cầu nhỏ bé này.

TRẦN NGUYÊN THẮNG ( ATNT Tours & Travel )

Nếu Quý Vị thấy hữu ích, hãy chia sẻ bài viết này !

Có 1 phản hồi

Gửi phản hồi

Người đăng tin

Lm. Giuse Lê Quang Uy, DCCT

Linh mục Dòng Chúa Cứu Thế